Opština Žabljak je prošlog avgusta potrošila 11.406 eura za proslavu krsne slave grada, iako je Ustavni sud obilježavanje crkvene slave proglasio neustavnim, pokazala je analiza BIRN-a.

Statutom Opštine Žabljak koji je usvojen u julu 2018. propisano je da ta opština ima krsnu slavu koja se obilježava 19. avgusta, dan Preobraženja Gospodnjeg. Statutom je propisano da se način proslave gradske krsne slave uredi posebnom odlukom Skupštine Opštine, kao i da opština može imati i druge praznike. Slava Preobraženje Gospodnje se do tada obilježavala tradicionalnom litijom u centru grada, a organizatori su bili Eparhija Budimljansko-nikšićka i Crkvena opština Žabljak.

Nakon što je u maju 2023. predsjednica Crnogorskog foruma, Jelena Marković, pokrenula  inicijativu za ocjenu ustavnosti odluke Opštine Žabljak i odluke Opštine Nikšić da za slavu grada proglasi 12. maj – Dan Svetog Vasilija Ostroškog, Ustavni sud je u maju 2025. tu odluku proglasio neustavnom.

Iz Ustavnog suda su tada ocjenili da su SO Nikšić i SO Žabljak svojim odlukama uvele vjerske običaje u državne, odnosno lokalne organe vlasti i time povrijedile ustavni princip odvojenosti crkve od države.

Prema podacima koje je Opština Žabljak dostavila BIRN-u na osnovu zahtjeva za slobodan pristup informacijama, za proslavu crkvene slave grada potrošeno je 11.406 eura, od čega je 1.310 eura potrošeno na piće (vodu, sokove, bijelo i crveno vino, vinjak i pivo).

Preostalih 10.096 eura potrošeno je na 500 posnih ručkova, breskve, grožđe kao i izdavanje i postavljanje šatora i mobilijara. Prema dostavljenoj dokumentaciji obje fakture glase na Hotel Pljevlja.

Iz Opštine Žabljak nisu objasnili zašto su organizovali i platili iz opštinskog budžeta proslavu crkvene slave grada uprkos tome što je Ustavni sud proglasio njenu neustavnost.

„19. avgust predstavlja jedan od najznačajnijih datuma za grad Žabljak i ima izuzetnu kulturno-istorijsku vrijednost kako za sami grad, tako i za naše građane i posjetioce. Već dugi niz godina ovaj datum se uz prigodan program i izuzetno veliku posjećenost obilježava, a takođe i ime crkve na Žabljaku podignute 1862. godine nosi ime Preobraženja Gospodnjeg“, navodi se u odgovoru službe Predsjednika Opštine Žabljak, Radoša Žugića.

Iz Opštine Žabljak tvrde da prilikom proslave krsne slave grada vrijednost usluge nije prešla iznos od 8.000 eura, što je uslov za objavljivanje zahtjeva za dostavljanje ponuda preko elektronskog sistema javnih nabavki CEJN.

„U pitanju je usluga ručka za potrebe proslave tradicionalnog praznika, koja sa PDV-om iznosi 8.500 eura, dok je odvojena usluga iznajmljivanje šatora i mobilijara za ovu svrhu”, navodi se u odgovorima službe Predsjednika Opštine Žabljak.

Na pitanje zbog čega je za organizaciju proslave izabran Hotel Pljevlja, iz Opštine su kazali da je pljevaljski hotel bio jedini ponuđač koji je nudio tu vrstu usluge na licu mjesta na Žabljaku, jer posjeduje mogućnost i postavljanja šatora.

„Kroz telefonsku komunikaciju sa drugim potencijalnim ponuđačima došlo se do zaključka da je Hotel Pljevlja najpovoljnija i jedina moguća opcija u tom momentu“, kazali su iz Opštine Žabljak za BIRN.

Računi za restorane premašili planirani budžet

Analiza podataka dostavljenih BIRN-u pokazala je da je lokalna vlast na Žabljaku premašila troškove za ugostiteljske usluge predviđene budžetom kao i da su prekršene predviđene procedure za postupke javnih nabavki.

Opština Žabljak prošle godine samo na restoranske usluge potrošila je 25.913 eura, iako je u lokalnom budžetu za ukupne troškove reprezentacije predviđeno 11.000 eura. Budžet za Opštinu Žabljak za 2025. godinu iznosio je 6.9 miliona eura.

„U toku prethodne 2025. godine sa stavke Reprezentacija, koja se odnosi na Predsjednika Opštine, utrošeno je ukupno 3.860 eura (nešto ispod budžetom planiranih sredstava), od čega se značajan dio plaćanja odnosi i na nabavku robe za potrebe opštinskog bifea“, navode iz službe Predsjednika Opštine Žabljak.

Članom 4 Pravilnika o načinu sprovođenja jednostavnih nabavki predviđeno je da se jednostavna nabavka usluga procijenjene vrijednosti između 8.000 i 25.000 eura pokreće objavljivanjem zahtjeva za dostavljanje ponuda preko elektronskog sistema javnih nabavki CEJN. Pravilnikom je određeno da naručilac može direktno uputiti zahtjev ponuđaču preko CEJN-a samo u slučaju izuzetne hitnosti prouzrokovane događajem koji naručilac nije mogao da predvidi.

Odredba se odnosi na specifične usluge na godišnjem nivou. Opština Žabljak klasifikuje se kao jedan naručilac za potrebe svih opštinskih službi, bez obzira na interne podjele.

Iz Opštine Žabljak nisu odgovorili BIRN-u zašto nisu pokrenuli postupak na CEJN, s obzirom na to da su troškovi za restoranske usluge prekoračile iznos od 8.000 na godišnjem nivou.

Najveći račun za restoranske usluge Opština Žabljak platila je povodom Dana Opštine 24. septembra u Hotelu Gorske oči, kada je izdvojeno 2.925 eura. Na fakturi dostavljenoj BIRN-u navodi se da je tada plaćeno 117 ručkova po cijeni od 25 eura.

Istog dana u Hotelu Gorske Oči na piće i ručak potrošeno je još 1.674 eura, a na fakturi se nalaze kafe i sokovi, kao i alkoholna pića poput raznih vrsta viskija, rakije, vina, likera i piva.

Analiza dokumentacije dostavljene BIRN-u pokazala je da je ručak za učesnike Oldtimer skupa, koji je održan prošlog jula, Opštinu Žabljak koštao 1.700 eura. Tada je u turističkom centru Durmitor u formi švedskog stola plaćeno 100 obroka od 15 eura i piće za 100 osoba po cijeni od 2 eura.

Za večeru u Hotelu Enigma sa delegacijom češke regije Pardubice Opština Žabljak je prošlog decembra izdvojila 1.340 eura, za 40 gostiju poslužena je ista večera po cijeni od 25 eura, a služene su i domaće rakija šljiva i loza, kao i pelinkovac, liker Amaro Montenegro, bijelo i crno vino, pivo, voda i sokovi. Dvije noći ranije iz Opštine su na večeru dobrodošlice za goste iz češke regije Pardubice potrošili 650 eura za 13 paketa hrane.

Podaci dostavljeni BIRN-u pokazali su da iz Opštine Žabljak troškove za ugostiteljske usluge uglavnom koriste za radne sastanke i posjete. Troškovi sastanka sa predstavnicima Skupštine Opštine Kolašin iznosili su 201 euro, a u Konobi Luna na Žabljaku poručivala se pečena jagnjetina, pečena teletina, domaći sir, pršut, kajmak i salata, kao i sokolova rakija, štok, pivo i kisjela voda.

Za posluženje na sastanku sa sa Dobrovoljnim davaocima krvi Sveti Sava iz Nikšića Opština Žabljak je potrošila 139 eura, dok su troškovi sastanka sa predstavnicima Opštine Pljevlja iznosili 53 eura, a sa predstavnicima TV Nikšić 71 eura.

Prema podacima dostavljenim BIRN-u 58 eura potrošeno je na sastnaku sa delegacijom iz Slovenije u restoranu Crno jezero, nakon čega je za ručak u restoranu Oro plaćeno 555 eura. Tokom posjete načelnika Opštine Trnovo iz Republike Srpske, Miroslava Bjelice,  prošlog februara plaćen je ručak od 118 eura u restoranu Crno jezero, dok su troškovi dočeka predstavnika ambasade Mađarske u Crnoj Gori iznosili 365 eura.

Opština Žabljak je tokom 2025. potrošila i 814 eura za cvjetne aranžmane i ikebane koje je nabavljala od firme Durmitorska vila.